Czy windykacja to komornik?
Pytanie, czy windykacja to komornik, zadają często nie tylko przedsiębiorcy, których kontrahenci mają problemy z terminowym i efektywnym regulowaniem należności. Odpowiedzią zainteresowane są także inne podmioty mające zobowiązania, np. związane z kredytem konsumenckim lub będące wierzycielami z różnych tytułów. Można tu wskazać na instytucje samorządowe, osoby prywatne, a także stowarzyszenia.
Spis treści:
Funkcjonariusz publiczny a prywatna firma
Podobne cele, inne środki
Na co jeszcze zwrócić uwagę?
Prawo i realia biznesu
By znać położenie dłużnika
Czy firma zajmująca się windykacją to to samo co komornik?
Odpowiedź na pytanie o to, czy windykacja to to samo co komornik, ma duże znaczenie w praktyce. Nie mamy tu na myśli jedynie stricte prawnych aspektów życia gospodarczego. Nasze wieloletnie doświadczenie w obszarze ochrony wierzytelności i restrukturyzacji przedsiębiorstw pokazuje, że wiedza o różnicach między komornikiem a profesjonalistą zajmującym się np. windykacją miękką (działania polubowne zmierzające do dobrowolnej spłaty długu) to sprawa kluczowa. Właśnie dzięki tej wiedzy można podejmować świadome decyzje, nie tylko gdy chodzi o okazujące się czasami koniecznością przejście do narzędzi zaliczanych do windykacji twardej (prawno-procesowe formy nacisku na dłużnika).
Podobieństwa i różnice
Z pewnością wiesz, że celem działalności komornika jest przede wszystkim zapewnienie efektywnej i rzetelnej egzekucji sądowej. Chodzi tu o wykonanie tego, co nakazał sąd w prawomocnym orzeczeniu (np. spłaty pożyczki albo zapłaty ceny za sprzedane towary). W tym zakresie cele specjalistów zajmujących się np. windykacją terenową i komorników są podobne. I tu, i tu chodzi o doprowadzenie do jak najpełniejszego zaspokojenia interesu wierzyciela.
Zwróć jednak uwagę, że zgodnie z art. 2 ustawy o komornikach sądowych z 2018 r. (dalej: u.k.s.), komornik to funkcjonariusz publiczny. Działa on przy sądzie rejonowym, podlegając przy tym nadzorowi zarówno samego sądu, jak i jego prezesa. Nie jest zatem przedsiębiorcą prowadzącym swobodnie działalność gospodarczą (np. w zakresie doradztwa prawnego związanego z ochroną wierzytelności).
Oprócz tego w aktualnym stanie prawnym komornik jest organem władzy publicznej, gdy chodzi o czynności, których dokonuje w toku postępowania egzekucyjnego. To samo dotyczy regulowanego przez art. 730 i n. k.p.c. (Kodeks postępowania cywilnego) postępowania zabezpieczającego (art. 3 ust. 1 u.k.s.). Komornik może zlecać niektóre swe czynności asesorowi komorniczemu. Jak widzisz, komornik ma szczególny status, nasuwający na myśl prokuratora lub inne organy państwa. Wykonywanie czynności wiążących się z przymusem państwowym (np. zajęcie ruchomości albo rachunku bankowego) pozwala na wyegzekwowanie należności w sytuacjach, gdy wypracowanie ugodowych rozwiązań okazało się niemożliwe.
Specjaliści zajmujący się np. dochodzeniem skupowanych przez nas długów nie mają uprawnień zastrzeżonych przez prawo dla komorników. Dysponują jednak wiedzą i narzędziami, które w praktyce okazują się bardzo efektywne, a przy tym znacznie mniej czasochłonne niż procedury związane z uzyskaniem tytułu egzekucyjnego i opatrzeniem go przez sąd klauzulą wykonalności (zob. art. 776 i n. k.p.c.).
Co jeszcze warto wiedzieć, zastanawiając się nad tym, czy windykacja to komornik?
Odpowiadając na pytanie o to, czy windykacja to to samo co komornik, zwróciliśmy już uwagę na status komornika jako organu władzy publicznej (w obszarze przymusowego egzekwowania orzeczeń sądowych). Zaznaczyliśmy także, że jako przedsiębiorstwo zajmujące się m.in. nabywaniem wierzytelności i finansowaniem faktur, co prawda nie mamy uprawnień państwa, jednak umiemy wykorzystać potencjał dostępnych nam metod działania. Chodzi tu np. o dobranie strategii prowadzenia negocjacji z dłużnikiem, która pozwoli na zaangażowanie go w poszukiwanie rozwiązania problemu i zrozumienie jego stanowiska. Dzięki temu możliwe staje się ustalenie, na które z jego postulatów (np. gdy chodzi o rozłożenie płatności na kilka rat) można przystać, by w ten sposób podpisać satysfakcjonującą ugodę.

Przepisy a dynamika życia gospodarczego
Warto pamiętać, że komornik działa według ściśle określonych, mało elastycznych procedur. Dotyczy to nie tylko egzekucji z najbardziej wartościowych składników mienia dłużnika, w tym nieruchomości albo przedsiębiorstwa, lecz także z rachunków bankowych i wynagrodzenia. Unormowania zawarte w k.p.c. mają na celu zapewnienie ochrony prawnej zarówno wierzycielowi, jak i dłużnikowi, np. poprzez wymóg protokołowania czynności egzekucyjnych (art. 809 k.p.c.). Na szybkość postępowania wpływ może mieć także wniesienie skargi na czynności lub zaniechanie ich dokonania przez komornika (art. 767 k.p.c.).
Orientacja w faktach
Efektywna windykacja należności, np. spółek gminnych, wymaga sprawnego reagowania, zwłaszcza gdy na horyzoncie rysuje się wizja likwidacji lub upadłości spółki-dłużniczki naszego klienta. Potrzebna okazuje się aktualna wiedza o aktywach i pasywach dłużnika, gromadzona z zastosowaniem tzw. białego wywiadu (pozyskiwanie informacji z otwartych, legalnych źródeł) oraz swoistego rekonesansu dokonywanego przez specjalistów np. podczas windykacji terenowej i negocjacji dotyczących uregulowania wierzytelności. Dzięki temu diagnoza sytuacji jest kompleksowa.
Również komornik może żądać wyjaśnień i informacji dotyczących majątku dłużnika, ale jedynie w granicach niezbędnych dla konkretnego postępowania (art. 761 k.p.c.). W niektórych sytuacjach komornik powinien z urzędu ustalić majątek dłużnika i wezwać go do przedłożenia wykazu majątku (art. 801 § 1 u.k.s.). Możliwe jest także zażądanie przez wierzyciela, by doszło do wyjawienia majątku dłużnika poprzez złożenie specjalnego wykazu (art. 913 § 1 k.p.c.). Jak wskazują specjaliści zajmujący się postępowaniem egzekucyjnym, skuteczność i przydatność procedury wyjawienia majątku nie jest jednak zbyt wielka. Fachowe wsparcie, w tym doradztwo prawne oferowane przez profesjonalistów, okazuje się zatem cenną alternatywą, zwłaszcza że głównym zadaniem tak komorników, jak i sądów nie jest gromadzenie wiadomości o sytuacji finansowej dłużników.