-
By
Empira
Skup wierzytelności wymagalnych i niewymagalnych – czym się różnią?
Wymagalność wierzytelności to stan, w którym wierzyciel może żądać spełnienia świadczenia, a gdy świadczenia brak skierować sprawę do sądu, potem rozpocząć postępowanie egzekucyjne. Wierzytelność staje się wymagalna np. gdy minął już termin zapłaty. Wierzytelności niewymagalne to takie, gdzie termin realizacji świadczenia jeszcze nie nastąpił. Empira zajmuje się skupem wierzytelności obu rodzajów.
Najważniejsze informacje
- Przejście wierzytelności w stan wymagalności wiąże się zwykle z upływem terminu zapłaty.
- Umowa może przewidywać inny moment wymagalność, np. po wezwaniu dłużnika do wykonania świadczenia przez wierzyciela.
- Na cenę wierzytelności wpływa nie tylko termin zapłaty, lecz także stabilność finansowa dłużnika i ryzyko zwłoki albo niewypłacalności.
- Cesja (przelew) wierzytelności niewymagalnej pozwala na szybkie uzyskanie gotówki bez oczekiwania na świadczenie dłużnika.
- Ze sprzedażą wierzytelności łączy się – podobnie jak w obrocie obligacjami czy wekslami – dyskonto.
- Doświadczenie i wiedza pozwalają specjalistom Empiry na rzetelną wycenę wierzytelności i zaproponowanie warunków jej zakupu.
Spis treści:
Czym jest wierzytelność wymagalna, a czym niewymagalna? Definicje i podstawy prawne
Główne różnice między skupem wierzytelności wymagalnych i niewymagalnych
Wycena długu i szacowanie ryzyka w procesie cesji
Kiedy warto zdecydować się na sprzedaż długu? Perspektywa przedsiębiorcy
Jak przebiega proces skupu wierzytelności we współpracy z firmą Empira?
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czym jest wierzytelność wymagalna, a czym niewymagalna? Definicje i podstawy prawne
Wierzytelność wymagalna
|
Wymagalność to stan, gdy już zaktualizował się obowiązek świadczenia (np. zapłaty ceny, dostawy, przeniesienia prawa).
Jeśli dłużnik swego świadczenia nie zrealizuje terminowo, popada w zwłokę albo w opóźnienie (zob. art. 476 k.c.).
Wierzyciel może dochodzić spełnienia świadczenia wymagalnego przed sądem albo sądem polubownym (o ile strony się tak umówią).
W momencie, gdy wierzytelność staje się wymagalna, zaczyna biec termin przedawnienia wynikających z niej roszczeń majątkowych (art. 120 § 1 k.c.).
Jeśli wierzytelność pieniężna jest już wymagalna, wierzyciel powinien przyjąć świadczenie od osoby trzeciej nawet jeżeli działa ona bez wiedzy dłużnika (art. 356 § k.c.).
|
Wierzytelność niewymagalna
|
Obowiązek świadczenia jeszcze nie jest zaktualizowany.
Dłużnik nie jest de iure ani w zwłoce, ani w opóźnieniu, nawet jeśli nie ma środków pozwalających na spełnienie świadczenia. Nie można jednak żądać zwrotu świadczenia, które spełniono nim wierzytelność stała się wymagalna (art. 411 pkt 4 k.c.).
Wierzytelność może być przedmiotem przelewu, np. w ramach skupu długów.
Zgodnie z art. 458 k.c., jeśli dłużnik stał się niewypłacalny bądź jeżeli w rezultacie okoliczności, za które odpowiada, zabezpieczenie danej wierzytelności znacznie się zmniejszyło, wierzyciel może żądać realizacji świadczenia nawet gdy jeszcze nie minął uzgodniony termin. |
Cywiliści wskazują, że termin wymagalności przypada w dniu, który następuje po terminie spełnienia świadczenia. Termin lub inne zdarzenie, od którego zależy wymagalność (np. spełnienie się warunku albo wezwanie do zapłaty ze strony wierzyciela) powinno być określone w umowie (może być także podane np. na fakturze albo aneksie do pierwotnej umowy).
Główne różnice między skupem wierzytelności wymagalnych i niewymagalnych
Wierzytelność już wymagalna | Wierzytelność jeszcze niewymagalna |
Przelew wierzytelności już wymagalnej powoduje – o ile inaczej się nie umówiono –przejście na nabywcę m.in. roszczenia o zaległe odsetki (art. 509 § 2 k.c.).
| Przelew wierzytelności jeszcze niewymagalnej nie sprawia sam przez się, że staje się ona wymagalna, nie powstają zatem np. roszczenia o zaległe odsetki albo zapłatę kary umownej.
|
Zwłoka albo opóźnienie dłużnika może być sygnałem, że ma on trudności finansowe, albo że nie zamierza regulować w normalnym trybie swych zobowiązań (np. zamierza ogłosić upadłość). Wpływa to na rynkową wartość wierzytelności. | Perspektywy wypłacalności dłużnika w okresie, w którym wierzytelność stanie się wymagalna oraz jego historia kredytowa mają istotne znaczenie dla wyceny wierzytelności i chęci nabycia jej np. przez firmę zajmującą się windykacją miękką i restrukturyzacją przedsiębiorstw.
|
Warto pamiętać, że zanim upłynie termin płatności można negocjować wcześniejszą zapłatę, jednak zwykle konieczne będą pewne ustępstwa, np. zwolnienie z części długu.
Oprócz tego, dopóki zbywca nie powiadomił dłużnika o cesji, spełnienie przezeń świadczenia do rąk poprzedniego wierzyciela ma skutek również wobec nabywcy (chyba, że w momencie wykonania świadczenia dłużnik o cesji już wiedział, art. 512 k.c.).
Zwróć uwagę, że czym innym niż przelew wierzytelności jeszcze niewymagalnej jest obrót ekspektatywami oraz wierzytelnościami warunkowymi i przyszłymi.
Wycena długu i szacowanie ryzyka w procesie cesji
Ostateczna, ustalona w umowie sprzedaży, cena wierzytelności zależy przede wszystkim od dyskonta.
Na wysokość dyskonta przy wierzytelnościach, które już są wymagalne (a dłużnik jeszcze ich nie reguluje) wpływają:
- Skala opóźnienia (ryzyko nieuregulowania należności zwykle rośnie z upływem czasu);
- Dotychczasowa postawa dłużnika (brak kontaktu, bezzasadnie zaprzeczanie istnieniu albo wysokości długu, gołosłowne obietnice zapłaty);
- Przedawnienie (czy już do niego doszło? Czy nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia?);
- Dane świadczące o tym, że dłużnik nie ma majątku lub jest on niewielki.
- Rysująca się konieczność wystąpienia na drogę sądową bądź złożenia do komornika wniosku o wszczęcie egzekucji na podstawie jednego z tytułów wykonawczych z art. 777 k.p.c. innego niż orzeczenie sądowe (np. niektóre akty notarialne).
Wycena wierzytelności jeszcze niewymagalnych opiera się przede wszystkim na:
- zbadaniu kondycji finansowej kontrahenta, m.in. w oparciu o KRS, KRZ, BIK i inne rejestry publiczne i komercyjne bazy danych;
- ustaleniu w oparciu o zebrane dane prawdopodobieństwa wystąpienia zatorów płatniczych.
- weryfikacji historii współpracy gospodarczej dłużnika z osobą zainteresowaną scedowaniem swej wierzytelności.
Kiedy warto zdecydować się na sprzedaż długu? Perspektywa przedsiębiorcy
- Sprzedaż długu (wierzytelności), w tym jeszcze niewymagalnej, pozwala na szybkie uzyskanie pieniędzy a co za tym idzie poprawę płynności finansowej przedsiębiorcy. Nie jest w szczególności konieczne oczekiwanie na spełnienie świadczenia przez drugą stronę. Nie ma także potrzeby uzyskania tytułu egzekucyjnego a potem wystąpienia do komornika i rozpoczęcia czasochłonnej a do tego skomplikowanej procedury egzekucyjnej.
- W świetle prawa podatkowego, strata z odpłatnego zbycia wierzytelności może być np. zaliczona do kosztów uzyskania przychodów, o ile spełnione są przesłanki z art. 16 ust. 1 pkt. 39 ustawy CIT.
- Sprawna sprzedaż wierzytelności niewymagalnej pozwala na szybkie i proste wyjście z relacji biznesowej z danym kontrahentem (np. gdy pojawi się ryzyko wystąpienia w bliskiej przyszłości trudności finansowych lub współpraca nie odpowiada oczekiwaniom wierzyciela).
Jak przebiega proces skupu wierzytelności we współpracy z firmą Empira?
W praktyce jest to kilka prostych kroków:
- Zgłoszenie się do nas, np. on-line, telefonicznie albo w biurze w Rudzie Śląskiej.
- Przesłanie dokumentów źródłowych dotyczących wierzytelności.
- Analiza prawna i finansowa przeprowadzona przez naszych specjalistów, pozwalająca na ocenę ryzyka.
- Przedstawienie proponowanej ceny nabycia Twej wierzytelności (zarówno wymagalnej, jak i jeszcze nie wymagalnej).
- Podpisanie umowy cesji i bezzwłoczna wypłata środków na Twój rachunek bankowy.
Jako rzetelna firma, stawiamy na zgodność z prawem i zasadami etycznymi, zapewniając przy tym indywidualne podejście do każdego klienta i jego portfela wierzytelności.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy na cesję musi zgodzić się dłużnik?
Prawo nie przewiduje takiego wymogu (zob. art. 509 i n. k.c.), jednak w umowie może znaleźć się zastrzeżenie, warunkujące cesję zgodą dłużnika (tzw. pactum de non cedendo). W ramach analizy prawnej zawsze sprawdzamy, czy wierzyciela wiąże tego rodzaju klauzula.
Czy po przelewie jestem odpowiedzialny za wypłacalność dłużnika?
Zbywca nie musi brać na siebie odpowiedzialności za wypłacalność dłużnika w momencie cesji. Można jednak umówić się odmiennie (zob. art. 516 k.c.). Warunki sprzedaży konkretnego długu są precyzyjnie i przejrzyście określone w przygotowanym przez nas projekcie umowy.
Jakie dokumenty trzeba przygotować?
Warto zebrać całość dokumentów, które potwierdzają istnienie wierzytelności oraz rodzaj i wysokość poszczególnych roszczeń. Szczególnie ważny jest sam tekst umowy albo inne dokumenty świadczące o jej zawarciu. Przygotuj także faktury, zamówienia, potwierdzenie odbioru towaru albo wykonania usług. Przejrzyj korespondencję, zwłaszcza gdy dłużnik już popadł w opóźnienie (wezwania do zapłaty, prośby o przedłużenie terminu płatności itd.). Sprawdź, czy nie zawarliście ugody lub np. nie doszło do potrącenia.